ABATUYE AKARERE KA BURERA BASABWE KUBAHIRIZA UBURENGANZIRA BW’ABANA
Kuri uyu wa kane, mu Mirenge igize Akarere ka Burera habaye ibiro byo kwizihiza Umunsi w’Umwana w’Umunyafulika wizihijzwe ku nsanganyamatsiko igira iti:"Ndera neza, Nkure menye" yibanda ku burere bwiza bukwiriye guhabwa abana.
Umuyobozi w’Akarere wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, Mwanangu Théophile yitabiriye ibirori byo kwizihiza uyu munsi mukuru byabereye mu Murenge wa Cyanika, mu Kagari ka Gisovu aho mu butumwa yagejeje ku babyitabiriye yabasabye kubahiriza uburenganzira bw’Abana aho buva bukagera.
Yagize ati:"Kwizihiza uyu munsi bigamije kuzirikina uburenganzira bw’abana no kwibutsa ababyeyi n’abandi barezi inshingano zabo, inzego n’umuryango kurinda no kurengera abana."
Yasobanuye abari aho umwana uwo ari we agira ati: "Umwana ni umuntu wese utarageza ku myaka cumi n’umunani y’amavuko ugomba kurengerwa kuko mbere na mbere ari umuntu, umunyantege nke; akaba kandi ari umuyobozi n’umukozi mu nzego zinyuranye n’umubyeyi mu bihe bizaza. Iyo uburenganzira bwe bwubahirijwe avamo umuturage mwiza ufite indangagaciro zimufasha kubana n’abandi mu mahoro, akigirira akamaro, akakagirira umuryango we ndetse n’igihugu."
Yagaragaje ko umwana iyo avutse akenera abamwitaho kugira ngo akure neza mu gihagararo n’imitekerereze kuko aba ataragira ubushobozi bwo kwiyitaho.
Umuyobozi w’Akarere wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage yabwiye abitabiriye uwo muhango ko mu burenganzira bw’abana harimo kurindwa ivangurwa, kugira ibimuranga; iby’ibanze muri byo bikaba ari izina, ubwenegihugu n’isano y’umuryango, uburenganzira ku mikurire iboneye, kurindwa ihohoterwa ryose ririmo irishingiye ku gitsina nko gusambanywa cyangwa gushorwa mu busambanyi; ihohoterwa ribabaza umubiri cyangwa ubwonko nko gukubitwa, gutotezwa, guhutazwa, gusuzugurwa; gushorwa mu biyobyabwenge no gukoreshwa imirimo itemewe kandi ivunanye.
Yababwiye ko umwana afite kandi uburenganzira bwo kwitabwaho no kurindwa n’ababyeyi; aho bishoboka akabana na bo; kuri iyi ngingo akaba yaragize ati:" Nta mwana ukwiriye gutandukanywa n’ababyeyi be atabishaka, keretse iyo ubutabera bwemeje ku buryo bukurikije amategeko akoreshwa muri urwo rwego, ko iryo tandukana rifitiye umwana akamaro."
Yavuze ko kugira ngo umwana akure neza agomba guhabwa iby’ibanze nkenerwa birimo amafunguro afite intungamubiri zihagije, kugirirwa isuku, kwambikwa, kuryama heza n’ibindi.
Yabwiye abitabiriye ibyo birori ko ibyo umwana akorerwa akiri muto kuva akiri munda ari byo biha ubwonko bwe umurongo w’ubuzima bwe bwose, bikagira ingaruka ku mikurire ye y’igihagararo, imitekerereze, imyigire n’imyitwarire ye mu bandi, mu muryango no ku iterambere ry’Igihugu muri rusange; bityo ko ari ngombwa ko buri wese agira uruhare mu kurengera uburenganzira bw’umwana kugira ngo akure neza, agire ubuzima bwiza buzira ihohoterwa.
Yabwiye abana ko bafite inshingano bagomba kuzuza mu miryango yabo, mu muryango mugari, mu gihugu cyabo, imiryango yemewe n’amategeko no mu muryango mpuzamahanga; ababwira ko mu nshingano bafite harimo guharanira ubumwe bw’umuryango, kubaha ababyeyi be, abamukuriye n’abayobozi igihe cyose no kubafasha igihe ari ngombwa; gukorera igihugu bagiha imbaraga n’ubwenge byabo; kubungabunga no gushyigikira ubumwe mu bo babana n’ubw’igihugu muri rusange.
Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda, mu ngingo yaryo ya 19 ivuga ko Umwana wese afite uburenganzira bwo kurengerwa ku buryo bwihariye n’umuryango we, abandi Banyarwanda na Leta bitewe n'ikigero n'imibereho arimo nk’uko biteganywa n’amategeko y’u Rwanda ndetse n’amategeko mpuzamahanga